Nghiên cứu về lợi khuẩn Lactobacillus reuteri cho răng và nướu
Các thử nghiệm trên người, cách đọc kết quả và kết luận của các tổng quan khoa học.
Lactobacillus reuteri, nay có tên mới là Limosilactobacillus reuteri, là loài lợi khuẩn sống tự nhiên ở người.12 Hai chủng lợi khuẩn L. reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 của BioGaia đã qua 57 nghiên cứu lâm sàng trên răng miệng, theo bảng tổng hợp của BioGaia.3 Trang này chia các nghiên cứu theo nhóm người.
nghiên cứu lâm sàng về hai chủng trên răng miệng, theo bảng tổng hợp của BioGaia
2.614
người tham gia, cộng các nghiên cứu có ghi số người
23
phân tích gộp về lợi khuẩn cho răng miệng
19
quốc gia đã làm các nghiên cứu này
Đọc một nghiên cứu về nướu thế nào?
Các thử nghiệm so sánh nhóm dùng lợi khuẩn với nhóm giả dược qua vài chỉ số nha sĩ đo trên nướu, như mức viêm, mức chảy máu và độ sâu túi nướu.
Hình minh họa, không theo tỉ lệ.
Giả dược
Viên trông y hệt viên lợi khuẩn nhưng không chứa lợi khuẩn. Nhóm dùng giả dược là mốc để so sánh.
Chỉ số viêm nướu
Điểm nha sĩ chấm theo màu, độ sưng và mức chảy máu của nướu. Điểm thấp hơn là nướu ít viêm hơn.
Chảy máu khi thăm khám
Tỉ lệ vị trí chảy máu khi nha sĩ đưa nhẹ cây đo vào khe nướu. Nướu được xem là khỏe khi dưới 10% vị trí chảy máu.4
Độ sâu túi nướu
Khoảng từ viền nướu xuống đáy khe, đo bằng cây đo có vạch milimét. Ở nướu khỏe, khe nướu sâu 1 tới 3 mm.4
Thêm 4 thuật ngữ
Ngẫu nhiên
Nhà nghiên cứu chia người tham gia vào các nhóm theo cách bốc thăm, nhờ đó các nhóm tương đồng ngay từ đầu.
Mù đôi
Cả người tham gia và người đánh giá đều không biết ai dùng lợi khuẩn, ai dùng giả dược.
Mức nướu bám vào răng
Cho biết mô nướu còn bám vào chân răng tới đâu, dùng để theo dõi viêm nha chu. Bài báo gọi là clinical attachment level.
Điều trị nha chu không phẫu thuật
Nha sĩ lấy cao răng và làm sạch mặt chân răng dưới nướu. Nhiều thử nghiệm dùng lợi khuẩn kèm bước này.
Các nghiên cứu lâm sàng về hai chủng L. reuteri trên răng miệng
Danh sách theo bảng tổng hợp của BioGaia cập nhật tháng 2/2025.12 Kết quả rõ nhất ở người viêm nha chu dùng lợi khuẩn kèm điều trị của nha sĩ, tiếp theo là người viêm nướu.
Nhãn so với nhóm so sánh (giả dược hoặc nhóm đối chứng):Hiệu quả rõ rệtHiệu quả một phầnNghiên cứu cơ chế
Nghiên cứu ở người viêm nướu
Ở người viêm nướu, kể cả phụ nữ mang thai và người tiểu đường, nướu giảm viêm và giảm chảy máu so với nhóm so sánh.
7 nghiên cứu: 5 hiệu quả rõ rệt, 2 hiệu quả một phần.
Hiệu quả một phần
Người trẻ khoảng 19 tuổi bị viêm nướu
3 thángngậm mỗi ngày 1 viên, chỉ nhóm lợi khuẩn giảm rõ số vị trí viêm nặng
Hai nhóm đều cải thiện, riêng nhóm lợi khuẩn giảm rõ số vị trí viêm nặng.
Hiệu quả rõ rệtNgười đang niềng răngMảng bám, viêm nướu, chảy máu và độ sâu túi nướu giảm rõ rệt sau 3 và 6 tháng so với nhóm đối chứng.Albardawel và cộng sự, 2024 · Syria · 50 người
Hiệu quả một phầnNgười viêm nướu vừa và nặngViêm nướu giảm so với giả dược, mức giảm khác nhau giữa hai công thức.Krasse và cộng sự, 2006 · Thụy Điển · 59 người
Hiệu quả rõ rệtNgười tiểu đường bị viêm nướuMảng bám và chảy máu khi thăm khám giảm rõ rệt so với nhóm đối chứng.Sabatini và cộng sự, 2017 · Ý · 80 người
Hiệu quả rõ rệtNgười lớn viêm nướuChảy máu khi thăm khám và lượng dịch ở khe nướu giảm, các chất gây viêm giảm theo liều.Twetman và cộng sự, 2009 · Đan Mạch · 38 người
Hiệu quả một phầnNgười hút thuốc bị viêm nha chu giai đoạn IIIDùng kèm điều trị nha chu, nhóm lợi khuẩn và nhóm kháng sinh cải thiện tương đương sau 3 tháng.Ghazal và cộng sự, 2023 · Pakistan · 66 người
Nhóm so sánh dùng kháng sinh amoxicillin và metronidazole 7 ngày, không có giả dược.
Hiệu quả một phầnNgười viêm nha chu nặng giai đoạn III và IVĐộ sâu túi nướu giảm hơn giả dược ở mọi mốc đo. Đây là nghiên cứu thử với 20 người, cần nghiên cứu lớn hơn để xác nhận.Grusovin và cộng sự, 2020 · Ý · 20 người
Hiệu quả rõ rệtNgười viêm nha chu 35 tới 50 tuổi, phân tích thêm của nghiên cứu TekçeChất chỉ điểm viêm trong dịch nướu cải thiện tới ngày 180, các chỉ số trên nướu tốt hơn giả dược tới ngày 360.İnce và cộng sự, 2015 · Thổ Nhĩ Kỳ · 30 người
Hiệu quả một phầnNgười viêm nha chu vừa điều trị không phẫu thuậtỞ răng hàm có túi nướu sâu, mức nướu bám vào răng cải thiện rõ hơn giả dược (phân tích riêng năm 2020).Pelekos và cộng sự, 2019 · Trung Quốc (Hồng Kông) · 41 người
Hiệu quả một phầnNgười viêm nha chu vừa, đáp ứng kém sau làm sạch18 trên 24 người dùng lợi khuẩn giảm rõ mức viêm nha chu. Nghiên cứu không có giả dược.Szkaradkiewicz và cộng sự, 2014 · Ba Lan · 38 người
Hiệu quả một phầnNgười hút thuốc bị viêm nha chuChảy máu khi thăm khám giảm nhiều hơn ở nhóm dùng lợi khuẩn. Mức nướu bám vào răng không khác giữa hai nhóm.Theodoro và cộng sự, 2019 · Brazil · 34 người
Hiệu quả rõ rệtNgười đang điều trị nha chu duy trìChảy máu khi thăm khám giảm rõ so với giả dược, mức đáp ứng khác nhau giữa từng người.Thierbach và cộng sự, 2024 · Đức · 28 người
Hiệu quả rõ rệtNgười viêm nha chu nhẹ tới vừa, không hút thuốcMảng bám, chảy máu và túi nướu sâu từ 5 mm giảm rõ, nhóm giả dược không đổi. Không ai báo tác dụng phụ.Vicario và cộng sự, 2013 · Tây Ban Nha · 19 người
Không làm sạch chuyên nghiệp trước hay trong thời gian nghiên cứu.
Hiệu quả rõ rệtNgười viêm nha chu, dùng riêng và dùng kèm điều trịĐộ sâu túi nướu giảm nhiều nhất ở vùng được điều trị kèm lợi khuẩn.Vivekananda và cộng sự, 2010 · Ấn Độ · 30 người
Hiệu quả một phầnNgười viêm niêm mạc quanh implant, có và không hút thuốcỞ người không hút thuốc, mảng bám, chảy máu và độ sâu túi quanh trụ thấp hơn rõ sau 3 tháng.Alqahtani và cộng sự, 2019 · Pakistan · 80 người
Hiệu quả một phầnNgười viêm niêm mạc quanh implantSau 3 tháng, mảng bám, chảy máu và độ sâu túi quanh trụ thấp hơn, sau 6 tháng không còn khác biệt.Alqahtani và cộng sự, 2021 · Pakistan · không ghi số người
Hiệu quả một phầnNgười có trụ implant, có và không hút thuốcVi khuẩn gây bệnh quanh trụ giảm ở cả người hút và không hút thuốc. Nghiên cứu không có nhóm so sánh.Ata-Ali và cộng sự, 2012 · Tây Ban Nha · 54 người
Hiệu quả rõ rệtNgười có 1 tới 2 trụ implantVi khuẩn gây bệnh quanh trụ và tổng lượng vi khuẩn giảm rõ so với giả dược.Flichy-Fernández và cộng sự, 2012 · Tây Ban Nha · 30 người
Hiệu quả một phầnTrẻ 6 tới 12 tuổi có nguy cơ sâu răngCả hai loại lợi khuẩn đều giảm vi khuẩn sâu răng so với lúc bắt đầu, không khác nhau.Cannon và cộng sự, 2013 · Mỹ · 60 người
Hiệu quả một phầnNgười đang niềng răngĐộ pH của mảng bám tăng rõ ở nhóm lợi khuẩn, số vi khuẩn sâu răng không khác.Alforaidi và cộng sự, 2021 · Thụy Điển · 27 người
Hiệu quả một phầnNgười trẻ khỏeVi khuẩn sâu răng giảm ở cả hai nhóm. Nhóm dùng lợi khuẩn trước giữ được mức giảm cả trong giai đoạn dùng giả dược.Nikawa và cộng sự, 2004 · Nhật Bản · 40 người
Dùng chủng gốc ATCC 55730, tiền thân của DSM 17938.
Hiệu quả một phầnNgười 18 tới 30 tuổi bị nhiệt miệng tái phátMức độ vết loét cải thiện rõ trong nhóm lợi khuẩn, so với giả dược mới có xu hướng tốt hơn.Pedersen và cộng sự, 2019 · Đan Mạch · 19 người
Nghiên cứu cơ chếNgười lớn khỏe 20 tới 66 tuổiHệ vi sinh trong miệng thay đổi khi dùng và trở lại như cũ khoảng 1 tháng sau khi ngưng. Khoảng 70% người dùng có lợi khuẩn trong miệng.Romani Vestman và cộng sự, 2015 · Thụy Điển · 41 người
Hiệu quả một phầnNgười lớn khỏeMảng bám không tăng ở nhóm lợi khuẩn trong khi tăng ở nhóm giả dược. Lợi khuẩn có trong nước bọt khi dùng và mất đi khi ngưng.Sinkiewicz và cộng sự, 2010 · Thụy Điển · 23 người
Nghiên cứu cơ chếNgười lớn trẻ, phân tích thêm của nghiên cứu JørgensenNgười còn lợi khuẩn trong nước bọt có kháng thể IgA trong nước bọt cao hơn người không còn.Braathen và cộng sự, 2017 · Đan Mạch · 41 người
Nghiên cứu cơ chếNgười lớn khỏeKháng thể IgA trong nước bọt tăng ở nhóm lợi khuẩn và trở về như cũ sau khi ngưng.Ericson và cộng sự, 2013 · Thụy Điển · 23 người
Cả ba tổng quan ghi nhận lợi khuẩn dùng kèm điều trị nha chu cải thiện các chỉ số nướu, nhưng chưa có bằng chứng cho lợi khuẩn dùng một mình.
Bệnh nha chu, phân tích gộp
Gheisary và cộng sự, 2022
Lợi khuẩn dùng kèm điều trị cải thiện các chỉ số đo trên nướu ở người bệnh nha chu. Chưa đủ nghiên cứu để đánh giá vai trò phòng ngừa.6
40 nghiên cứu lâm sàng
Baddouri và Hannig, 2024
Kết quả không đồng nhất, rõ hơn ở ca nặng, và có thể giảm khi theo dõi lâu.7
Người hút thuốc, 4 thử nghiệm
Martins và cộng sự, 2026
Lợi khuẩn dùng kèm điều trị nha chu không phẫu thuật giúp giảm chỉ số nướu, độ sâu túi nướu và chảy máu.5
Các phân tích gộp trong tổng hợp của BioGaia
Phần lớn phân tích gộp kết luận ủng hộ lợi khuẩn, một số ủng hộ yếu.12 Phần lớn gộp nhiều loại lợi khuẩn, cột cuối cho biết có bao nhiêu nghiên cứu dùng hai chủng của Prodentis.
Có ở một số thử nghiệm, và các thử nghiệm này không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể. Thử nghiệm 12 tuần của Teughels và nghiên cứu theo dõi 1 năm của Grusovin không ghi nhận tác dụng phụ nào.89
Phần lớn thử nghiệm còn lại không báo cáo riêng về độ an toàn, vì mục tiêu là đo tình trạng nướu.
Limosilactobacillus reuteri và Lactobacillus reuteri có phải là một?
Có. Từ năm 2020, loài này được xếp sang một nhóm phân loại (chi) mới tên Limosilactobacillus, nên tên khoa học hiện nay là Limosilactobacillus reuteri.
Các nhà khoa học chia lại nhóm Lactobacillus dựa trên bộ gen, còn bản thân loài vi khuẩn không thay đổi.2 Các nghiên cứu trước năm 2020 dùng tên cũ, nên trang này giữ tên theo từng bài báo.
Lactobacillus reuteri DSM 17938 và ATCC PTA 5289 là gì?
Đây là hai chủng lợi khuẩn thuộc loài Lactobacillus reuteri của BioGaia. DSM 17938 và ATCC PTA 5289 là số hiệu lưu giữ của từng chủng tại ngân hàng chủng vi sinh DSMZ (Đức) và ATCC (Mỹ). ATCC PTA 5289 vốn sống trong khoang miệng người, vì vậy bám lại trong miệng tốt hơn chủng còn lại.10
DSM 17938 có nguồn gốc từ sữa mẹ, được tạo ra bằng cách bỏ các đoạn ADN mang gen kháng kháng sinh mà vẫn giữ đặc tính lợi khuẩn.11
Kết quả nghiên cứu chỉ đúng cho chủng đã được thử, do đó khi đọc một nghiên cứu cần xem bài báo dùng chủng nào. Xem các thử nghiệm
Mu Q, Tavella VJ, Luo XM. Role of Lactobacillus reuteri in human health and diseases. Frontiers in Microbiology, 2018, 9:757. doi.org/10.3389/fmicb.2018.00757
Zheng J và cộng sự. A taxonomic note on the genus Lactobacillus. International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology, 2020, 70(4):2782-2858. doi.org/10.1099/ijsem.0.004107
BioGaia AB. Clinical Studies with BioGaia Prodentis, tài liệu tổng hợp nghiên cứu, tháng 2/2025. Gồm tóm tắt nghiên cứu nổi bật, bảng nghiên cứu răng miệng theo nhóm và bảng phân tích gộp. MTC Pharma cung cấp.
Chapple ILC và cộng sự. Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: consensus report of workgroup 1 of the 2017 World Workshop. Journal of Clinical Periodontology, 2018, 45 Suppl 20:S68-S77. doi.org/10.1111/jcpe.12940
Martins AA và cộng sự. Does probiotic therapy improve periodontal treatment outcomes in smoking patients? A systematic review of randomized clinical trials. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 2026. doi.org/10.1007/s12602-025-10717-w
Gheisary Z và cộng sự. The clinical, microbiological, and immunological effects of probiotic supplementation on prevention and treatment of periodontal diseases: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 2022, 14(5):1036. doi.org/10.3390/nu14051036
Baddouri L, Hannig M. Probiotics as an adjunctive therapy in periodontitis treatment: reality or illusion, a clinical perspective. npj Biofilms and Microbiomes, 2024, 10:148. doi.org/10.1038/s41522-024-00614-5
Teughels W và cộng sự. Clinical and microbiological effects of Lactobacillus reuteri probiotics in the treatment of chronic periodontitis: a randomized placebo-controlled study. Journal of Clinical Periodontology, 2013, 40(11):1025-1035. Không có tác dụng phụ nào được người tham gia báo hay người nghiên cứu quan sát thấy trong 12 tuần. doi.org/10.1111/jcpe.12155
Grusovin MG và cộng sự. Clinical efficacy of Lactobacillus reuteri-containing lozenges in the supportive therapy of generalized periodontitis stage III and IV, grade C: 1-year results of a double-blind randomized placebo-controlled pilot study. Clinical Oral Investigations, 2020, 24:2015-2024. Không ghi nhận biến cố bất lợi trong 1 năm theo dõi. doi.org/10.1007/s00784-019-03065-x
Van Holm W và cộng sự. Oral colonization of probiotics: one size fits all? Current Research in Microbial Sciences, 2026, 11:100642. ATCC PTA 5289 phân lập từ khoang miệng một phụ nữ Nhật Bản khỏe mạnh, DSM 17938 từ sữa mẹ một bà mẹ Peru, chủng gốc từ miệng bám lại trong miệng tốt hơn. doi.org/10.1016/j.crmicr.2026.100642
Rosander A, Connolly E, Roos S. Removal of antibiotic resistance gene-carrying plasmids from Lactobacillus reuteri ATCC 55730 and characterization of the resulting daughter strain, L. reuteri DSM 17938. Applied and Environmental Microbiology, 2008, 74(19):6032-6040. doi.org/10.1128/AEM.00991-08
BioGaia AB. Clinical Studies with BioGaia Prodentis, tài liệu tổng hợp nghiên cứu, tháng 2/2025. Gồm tóm tắt nghiên cứu nổi bật, bảng nghiên cứu răng miệng theo nhóm và bảng phân tích gộp. MTC Pharma cung cấp.